Từ Cầm Chảo Đến Kể Chuyện: Một Bài Học Sau Gần 15 Năm Làm Bếp
Có một điều rất dễ xảy ra khi chúng ta đã làm một công việc trong nhiều năm: chúng ta bắt đầu nghĩ rằng mình đã đủ quen, đủ kinh nghiệm và không còn cần phải học thêm.
Sau gần 15 năm đứng trong bếp, ngày nào cũng cầm chảo, chuẩn bị đồ ăn, lo khách hàng, nhân viên và công việc kinh doanh, tôi cũng từng nghĩ như vậy.
Cho đến một ngày, tôi quyết định làm một chuyện mà trước đó mình chưa từng nghĩ sẽ làm:
Tôi đi học.
Không phải học nấu ăn.
Mà là học kể chuyện.
Gần 15 năm đứng bếp và một quyết định khá bất ngờ
Sau gần cả chục năm đứng trong bếp, công việc đã trở thành một phần trong cuộc sống của tôi.
Ngày nào cũng vậy, tay thì làm đồ ăn, cầm chảo xóc xóc, đầu óc lại nghĩ đến đủ thứ:
- Hôm nay bán được bao nhiêu phần?
- Khách có đông không?
- Nhân viên nào làm tốt?
- Công việc hôm nay có vấn đề gì không?
- Ngày mai cần chuẩn bị những gì?
Công việc cứ thế lặp lại mỗi ngày và dần trở thành một thói quen.
Vậy mà lần này, tôi lại có một quyết định khá khó hiểu:
Tôi đi học kể chuyện.
Ban đầu tôi thật sự không muốn đi học
Thật ra ban đầu tôi chẳng muốn học chút nào.
Ông anh tôi mới nói:
“Ê, mày đi học đi. Có nhiều chỗ dạy hay lắm…”
Anh bắt đầu nói về chuyện học kể chuyện, lồng tiếng, chỉnh sửa video và cách xây dựng nội dung để tiếp cận được nhiều người hơn trên các nền tảng.
Anh nói rằng làm TikTok bây giờ không đơn giản chỉ là quay một đoạn video rồi đăng lên.
Muốn người khác xem và nhớ đến mình, cần phải biết kể một câu chuyện.
Tôi nghe xong chỉ nghĩ:
“Trời ơi, làm TikTok thôi mà. Có gì đâu mà phải học.”
Trước giờ tôi đăng linh tinh cũng có vài nghìn người theo dõi.
Trong đầu tôi lúc đó vẫn nghĩ:
Cho tôi cái chảo, cái bếp và mớ nguyên liệu còn có hứng hơn.
Còn bắt tôi ngồi trong lớp nghe người ta nói chuyện?
Chắc 15 phút sau tôi ngủ trước giảng viên mất.
“Mày không học thì tao học”
Tôi từ chối một hai lần.
Anh vẫn rủ.
Tôi vẫn không đi.
Cho đến khi anh nói một câu khiến tôi phải suy nghĩ:
“Mày không học thì tao học. Tao học nhiều thứ, mốt tao giỏi hơn mày thì đừng nói sao!”
Rồi anh nói tiếp:
Hiện tại công việc của tôi cũng đã tương đối ổn định. Quán xá dần đi vào quỹ đạo, đã có người phụ giúp và không phải chuyện gì cũng cần đến tay mình như trước.
Ngày trước, vì cơm áo gạo tiền nên mình phải lao vào làm việc.
Nhưng khi mọi thứ đã ổn định hơn, mình cần có thời gian để học thêm những điều mới.
Thời đại thay đổi.
Nếu không học hỏi và không hòa nhập với những thay đổi đó, mình rất dễ chỉ đứng yên tại chỗ.
Nghe đến đó, tôi tự nhiên thấy… quê quê.
Gần 15 năm làm việc nhưng tôi nhận ra mình vẫn còn rất nhiều thứ chưa biết
Nghĩ lại, gần 15 năm qua tôi gần như chỉ quanh quẩn với công việc trong bếp.
Lo nấu ăn.
Lo khách hàng.
Lo nhân viên.
Lo công việc.
Lo doanh thu.
Có những ngày bận đến mức chẳng có thời gian suy nghĩ về việc mình đang học được thêm điều gì.
Tôi từng nghĩ kinh nghiệm thực tế là đủ.
Nhưng rồi tôi nhận ra:
Kinh nghiệm giúp mình làm tốt công việc hiện tại, còn học hỏi giúp mình nhìn thấy những cách làm mới.
Vậy là tôi miễn cưỡng đăng ký đi thử.
Trong bụng vẫn nghĩ:
“Thôi thì đi một lần. Xem người ta dạy kể chuyện là dạy cái gì.”
Bước vào lớp học, tôi bất ngờ vì những người cũng đang học
Điều đầu tiên khiến tôi bất ngờ là những người trong lớp.
Có những em nhỏ tuổi hơn tôi.
Có những người bằng tuổi.
Và cũng có những cô chú lớn tuổi hơn, có lẽ bằng tuổi cha mẹ mình.
Nhưng tất cả đều ngồi đó để nghe, để học và để tiếp thu một điều mới.
Mỗi người có một cách nói chuyện.
Một cách suy nghĩ.
Một trải nghiệm sống.
Một câu chuyện riêng.
Nhìn những cô chú lớn tuổi vẫn dành thời gian đi học, tôi bắt đầu tự hỏi:
Nếu họ vẫn muốn học thêm những điều mới, tại sao mình lại nghĩ rằng mình không cần học?
Có phải mình đã quá quen với công việc nên bắt đầu nghĩ rằng những gì mình biết là đủ?
Học kể chuyện mới biết kể chuyện không đơn giản
Sau khi ngồi lại và lắng nghe những người có kinh nghiệm chia sẻ, tôi mới nhận ra rằng kể chuyện không đơn giản là nói cho người khác nghe.
Một câu chuyện hay cần biết:
- Bắt đầu từ đâu.
- Dẫn dắt người nghe như thế nào.
- Đưa cảm xúc vào câu chuyện ra sao.
- Chi tiết nào cần giữ lại.
- Và quan trọng nhất: người nghe sẽ nhớ điều gì sau khi câu chuyện kết thúc?
Trước đây tôi chưa từng nghĩ về những điều đó.
Tôi chỉ biết rằng mình có một câu chuyện và muốn kể nó.
Nhưng hóa ra:
Có câu chuyện hay chưa đủ. Mình còn phải biết cách kể để người khác muốn nghe.
Tôi nhận ra mình có rất nhiều câu chuyện để kể
Gần 15 năm đứng trong bếp, tôi có rất nhiều chuyện.
Có chuyện vui.
Có chuyện mệt.
Có những ngày bán đông đến muốn xỉu.
Có những ngày quán vắng đến mức chỉ biết ngồi nhìn.
Có những lúc mệt mỏi và tự hỏi mình đang cố gắng vì điều gì.
Nhưng trước giờ tôi chỉ biết làm, chứ chưa bao giờ nghĩ đến chuyện kể lại.
Tôi từng nghĩ những chuyện đó quá bình thường.
Nhưng sau buổi học, tôi mới hiểu rằng những trải nghiệm tưởng như rất bình thường đó hoàn toàn có thể trở thành những câu chuyện thú vị nếu mình biết cách kể.
Học một điều mới chưa bao giờ là quá muộn
Có lẽ điều lớn nhất tôi nhận được sau lần đi học này không phải là kỹ thuật làm TikTok hay cách kể một câu chuyện.
Mà là một suy nghĩ khác về việc học.
Mình không cần phải đợi đến khi thiếu kiến thức mới bắt đầu học.
Cũng không cần phải trẻ mới được học.
Không cần phải có nhiều thời gian mới được học.
Và càng không nên nghĩ rằng vì mình đã làm một công việc nhiều năm nên mình đã biết đủ.
Bắt đầu học một thứ mới ở tuổi này không có gì là quá muộn.
Miễn là mình còn chịu học.
Còn chịu thử.
Và còn muốn bước ra khỏi những gì mình đã quá quen thuộc.
Từ cầm chảo đến tập kể câu chuyện của mình
Sau lần học đó, tôi bắt đầu nghĩ khác về việc làm nội dung.
Trước đây, tôi nghĩ TikTok đơn giản là quay một video, chụp vài tấm hình rồi đăng lên.
Bây giờ tôi hiểu rằng phía sau một nội dung khiến người khác dừng lại xem thường là một câu chuyện.
Và tôi có rất nhiều câu chuyện để kể.
Những câu chuyện trong bếp.
Những câu chuyện về công việc.
Những ngày vui, ngày mệt.
Những lần thất bại.
Những điều mình học được sau nhiều năm làm nghề.
Từ nay, ngoài chuyện cầm chảo xóc xóc, tôi sẽ tập thêm một việc:
Kể câu chuyện của mình.
Biết đâu một ngày nào đó, những câu chuyện được chia sẻ trên TikTok lại giúp nhiều người biết đến quán hơn, biết đến công việc của mình hơn và mang đến những cơ hội mới.
Cứ học, cứ thử và đừng ngại bắt đầu
Có những điều trước đây mình nghĩ là không cần thiết.
Cho đến khi mình thử.
Có những thứ mình nghĩ mình đã biết.
Cho đến khi mình thật sự học.
Và có những trải nghiệm mình nghĩ là rất bình thường.
Cho đến khi nhận ra rằng nó hoàn toàn có thể trở thành một câu chuyện có ý nghĩa.
Đừng bao giờ nghĩ mình đã quá lớn, quá bận hay quá quen với công việc mà không cần học thêm.
Cứ học.
Cứ thử.
Cứ bước ra khỏi vùng an toàn một chút.
Biết đâu một ngày, chính những điều tưởng như bình thường trong cuộc sống lại trở thành thứ giúp mình đi xa hơn.
Học kể chuyện không chỉ dành cho những người làm sáng tạo nội dung chuyên nghiệp. Với người kinh doanh, người làm dịch vụ hay những người đang xây dựng thương hiệu cá nhân, kỹ năng kể chuyện cũng có thể giúp truyền tải trải nghiệm, câu chuyện và giá trị của mình đến nhiều người hơn. Đôi khi, điều chúng ta cần không phải là một câu chuyện thật đặc biệt, mà là học cách kể những điều bình thường theo một cách khiến người khác muốn lắng nghe.
